Değerli meslektaşlarım,
Mart 2008’de Sudan Hartum’a gönüllü olarak giden ekipteydim. İlk defa Afrika’da bir ülkeye gidiyor olmam, sıtma benzeri tropikal hastalık tehlikeleri ve çöl sıcağı gibi nedenlerden dolayı oldukça heyecanlı ve tedirgindim. Gece 11:00 sularında Hartum’a indik. İHH’nın Hartum’da çalışan elemanlarının güler yüzlü ve sıcak dost bakışlarını görünce rahatlamaya başladım. Evde bir önceki grup vardı. Herkes çok yorgun ama mutlu görünüyordu, hatta ayrıldıkları için ağlayan arkadaşlar bile vardı. Ertesi gün çalışacağımız hastaneye gittik ve görevi devraldık. Basit bir operasyon ile sağlığına kavuşacakken yıllardır imkansızlıklar nedeniyle görmemeye mahkum olmuş insanları görünce çok büyük acı duydum. Türkiye’de ne kadar şanslı olduğumuzu düşündüm.
Klinikte izdiham derecesine varan uzun kuyruklar vardı. Türkiye’den yardım için gelmemizin oradaki hastalara çok büyük bir güven ve huzur verdiğini yüzlerinden anlayabiliyorduk. Onların bu halini görünce hiçbir şey düşünmeden bir an önce ameliyatlara başlamayı istedim. Afrika’nın şartlarından dolayı burada katarak sayısı ve çeşidi gerçekten çok fazla; güneş ışığının etkisi, beslenme şartları, sistemik hastalıkların tedavi edilmemesi hastalıkta büyük etken. Bir ay içinde Türkiye’de bir yılda göremeyeceğim kadar çok katarakt vakası ve çeşidi gördüm. Geçirilen enfeksiyonların, özellikle trahomun tedavi edilememesi nedeniyle korneaların %70’inde bant keratopati vardı. Lenslerin çoğu sublukseydi. Daha önce yapmadığım doğuştan katarakt ve travmatik katarakt operasyonlarını burada, komplikasyonsuz olarak gerçekleştirme imkanı buldum. Günde 15-20 arası vaka yaptım. Türkiye’de bir günde yapamayacağım bu vaka sayısını yapma gücünü, bana hastaların o sıcak ve mazlum bakışları verdi. Ameliyat sonrası yaşanan sahneler gerçekten Türk filmlerini aratmıyordu. Kliniğe yakınlarının kolunda gelen hastaların ameliyattan sonra yürüyerek gittiğini görmek bana bütün yorgunluğumu unutturuyordu. Geride gözleri açılmış 400’den fazla hasta bıraktım. Bütün meslektaşlarımı bu mutluluğu yaşamaya ve yaşatmaya davet ediyorum.
Op. Dr. Rukiye Uslup
Nevşehir Devlet Hastanesi
Bana, “İHH’da bulunduğunuz süre boyunca yaptığınız çalışmalardan en çok hoşunuza gideni hangisi?” diye sorsalar sanırım fazla düşünmeden şu cevabı veririm: “Öncelikle, yaptığımız iş sıradan bir iş değil. Biz hayır yapıyoruz ve bu çok güzel bir duygu. Ama bunun yanı sıra beni en çok memnun eden şeylerden biri; ulaştığımız her ülkede birbirinden çok farklı örf, kültür, anlayış, tarih, ten rengi ve hayat şartlarına sahip insanlarla tanışmak, onlarla dertleşmek, şakalaşmak, kendileri hakkında bilgi almak.”
Farklı insanları tanımak… İşte bana sonsuz haz veren şeylerden biri bu. Hele bu insanlar Müslüman ve üstelik Afrika’dan olunca bendeki onları tanıma hevesini sormayın gitsin. Sokakta gördüğüm her insanla konuşmak, tanışmak ve hatta sarılıp hasret gidermek istiyorum ve inanın bunu yapıyorum.
(daha fazla…)
Ameliyathanemizin çalışmaları sürerken ben de bu arada hem işleri takip etmeye hem de Sudan’ı daha yakından tanımaya çalışıyorum. Burada mesai 08:30’da başlıyor. Sudanlıların kahvaltı alışkanlığı bizimkinden oldukça farklı. Burada halk günde iki öğün yemek yiyor. Bunlardan biri “futur” (kahvaltı) dedikleri ilk öğün ve bu her yerde; evde, işte, ofiste, okulda, hastanede saat 11:00’de yapılıyor. Saat 11:00 olunca bakıyorum; hastanedeki bütün hemşireler, çalışanlar ve hastalar işlerini bırakıp kahvaltılarını yapıyorlar. Fakat kahvaltı sofrası öyle bizim sofralarımız gibi zengin değil. Genellikle tek çeşit var kahvaltıda; o da “full”, yani bakla ezmesi. Bakla ezmesinin envai çeşidi mevcut: ısıtılmış, soğuk, zeytinyağlı, acılı, bol soslu (daha fazla…)
Tarihi kaynaklarda Sudan’dan kastedilen alan, bugünkü Sudan topraklarından çok daha geniş bir alandır. Araplar, Afrika’ya girdikten sonra zencilerin yaşadığı ve Kızıl Deniz kıyılarından başlayarak Batı Afrika’ya kadar uzanan geniş alana Biladu’s-Sudan (Siyahlar Ülkesi) adını vermişlerdi. Daha sonra “bilad” kelimesi atılarak bu bölgeye sadece Sudan denmiştir. Bugünkü Sudan’dan kasıt ise, o zamanki Doğu Sudan bölgesidir.
Sudanlılar İslam’ı ilk olarak bölgeye gelen Müslüman tüccarlar sayesinde tanıdılar. İslam’ı tanıdıktan kısa bir süre sonra Sudanlıların birçoğu İslam dinini benimsemeye başladı. Bu durum, İslamiyet’ten önce 6. yüzyılda Sudan’a girmiş olan Koptik Hıristiyanlığın Sudanlılar arasındaki etkisinin zayıflamasına neden oldu.
(daha fazla…)
İşler rayına oturdu artık. Her gün sabah erkenden kalkıp, 
evimize yaklaşık 5 km uzaklıkta olan göz hastanesine gidiyoruz. Hastanede bize ayrılan bölümdeki ameliyathane olarak kullanacağımız alanda inşaat çalışmaları tüm hızıyla sürüyor. Biz de her gün gidip çalışmaları kontrol ediyoruz.
Burada ulaşım otobüsler, taksiler, küçük panelvan minibüsler ve Hindistan’dan ithal edilen üç tekerlekli “rikşa”lar ile sağlanıyor. Hastaneye giderken minibüsleri tercih ediyoruz. Ama bu minibüsler bizdeki gibi değil; taksiler gibi, sadece kiralayanın hizmetinde olan özel araçlar. Her Afrika ülkesinde olduğu gibi burada da yabancıların karşılaştığı sorunlardan biri, taksi ve minibüs şoförlerinin fazla para talep etmesi. Çünkü taksimetre yok ve ücretler pazarlık usulü ile belirleniyor. Para birimleri cüneyh. 1 dolar 2 cüneyh ediyor. İlk günlerde 12 cüneyhe gittiğimiz hastaneye artık 7 cüneyhe gidebiliyoruz. Pazarlık yapmayı öğreniyoruz yavaş yavaş. (daha fazla…)
Katarakt ameliyatlarımızı gerçekleştirebilmemiz için Sudan Sağlık Bakanlığı tarafından bize tahsis edilen eski ameliyathaneyi görüp inceledikten ve elimizdeki plana göre, buranın iç duvarlarının yıkılıp yeniden yapılmasına karar verdikten sonra hemen kolları sıvadık. Geceleyin buradaki arkadaşlarımızdan, bu ameliyathaneyi ıslah çalışması için bize işçi bulmalarını söyledik. Sabah hiç vakit kaybetmeden işe başlamak istiyorduk çünkü. Uzun zamandır kullanılmayan bu ameliyathaneyi, Sudanlı kardeşlerimize daha iyi bir hizmet sunabilecek hale getirmek istiyoruz bir an önce.
Sabah biz kahvaltı yaparken işçiler eve geldiler. Hemen onlarla birlikte ameliyathanemizin bulunduğu hastaneye doğru yola çıktık. Ama hiç alet ve edevatımız yoktu. Bu yüzden yol üzerindeki nalbur dükkanlarından ihtiyacımız olan balyoz, kürek ve çekici alarak hastaneye ulaştık. İşçilerin Sudanlı olacağını zannediyordum; fakat üç işçi de Etiyopyalı imiş. İçlerinden biri birkaç kelime de olsa Türkçe biliyordu. Kendisine, Türkçeyi nereden öğrendiğini sordum. Meğer buradaki Türk inşaat firmalarından birinde üç dört ay kadar çalışmış. İşçilerimizle birlikte hemen işe başlayarak ilk balyozu duvara vurmuş olduk. Allah tamamını getirmeyi nasip etsin… (daha fazla…)
Sudan’daki ilk gecemizi, İHH çalışanları ve gönüllüleri için kiralanmış olan evdeki bir odada, bütün gece klima çalışır vaziyette geçirdik. Bir ara klimayı kapatmayı denedik ama bu halde uyumak mümkün değil; anında sıcak vücudumuzu sardı ve terlemeye başladık. Çaresiz klimayı açıp uyuduk.
Sabah erkenden klimanın altında kaskatı kesilmiş bir halde kalkıp, Cemil’in bize ikram ettiği, Arapların kahvaltılarında olmazsa olmazlarından ful (bakla ezmesi, zeytinyağı ve baharat karışımı) ve birkaç çeşit gıda ile karnımız doyurduk.
Sonra hiç zaman kaybetmeden, çalışma yapacağımız hastaneye gitmek üzere yola koyulduk. Hastane, Nil Nehri’nin hemen kenarında ve İngilizlerin sömürge zamanında Hindistan’daki Ganj Nehri’nden söküp Nil’in üzerine yerleştirdikleri Küprü el-Hadid’in (Buradaki “küprü” kelimesi (daha fazla…)
On dakikalık kısa bir yolculuktan sonra bizim için tahsis edilen eve ulaşıyoruz. Havaalanıyla kalacağımız evin böylesine yakın olması bize ilginç geliyor. Hızla gelişmekte olan Hartum’da yerleşim yerlerinin sonradan artmasıyla birlikte havaalanı -alışılmışın aksine- şehrin ortasında kalmış. Buradaki arkadaşların söylediğine göre, başkent Hartum’un 40 km uzağında yeni bir havaalanı inşa edilmeye başlamış.
Eve giderken katettiğimiz bu kısa yol boyunca Sudan’ı, gece gözüyle de olsa ilk kez temaşa etmenin heyecanı içerisindeyim. Doğrusu havaalanını ve sonrasında küçük bir bölümünü gördüğüm Hartum, (daha fazla…)
İşte hareket zamanı… Yeni serüvenimin, Allah’ın yardımıyla hayırlı işlere imza atacağım bir yolculuğun daha başındayım. Pazar günü saat 17:30’da istikameti Sudan olan uçağım gökyüzüne doğru havalanmaya başlıyor. İHH adına yeni dünyalara yeni hizmetler için, her zaman olduğu gibi yine heyecanla, yine bilmediğim diyarlara yolculuk… Sudan’da gerçekleşecek olan katarakt ameliyatları için gereken hazırlığı zamanında ve hakkıyla tamamlayabilecek miyim acaba?.. İçimden hep dua ediyorum: “Allah’ım beni utandırma. Bu kısa zamanda bu işten de beni yüzümün akıyla çıkar.” Tedirginim, çünkü binlerce kişi bize güvenip bu sorumluluğu bize verdi. Ama şuna inanıyorum ki Allah taşıyamayacağımız işleri bizim sırtımıza yüklemez. Allah bir yerden bir kapı açacak ve O’nun izniyle başaracağız yine inşallah. Kardeşlerimizin masumane ettikleri dualar da bu başarıda çok önemli tabii. (daha fazla…)
Zaman yaklaşıyor… Yola çıkmamıza artık çok az bir vakit kaldı. Heyecanım gittikçe artıyor. Aslında sık sık Türkiye dışına çıkmama rağmen her defasında aynı heyecanı yaşıyorum. Şimdi de öyle. Sanki yurt dışında ilk defa bir projeye katkıda bulunacakmış gibi hissediyorum. Bu seferki projemiz gerçekten çok önemli. Daha gitmeden, katarakt ameliyatı olan insanların artık gören ve sevinçle parlayan gözlerini hayal edebiliyorum. Şükür duaları eden yüzlerce insanın…
(daha fazla…)
